مقالات تخصصي تاسيسات



موضوع مقاله

دانستني هاي کولر خودرو :

متن :

کولر ماشين و تمامي‌قطعات آن سه دشمن اصلي دارند که شامل رطوبت گرد و غبار و هوا است. اما در اين مطلب قصد داريم تا به مشکلات به وجود آمده براي کولر يک خودرو  بپردازيم و دلايل بروز ايرادات و راه‌هاي جبران آن را بررسي کنيم. يکي از بزرگ‌ترين و عمومي‌ترين عيوب کولر يک خودرو عدم خنک‌کردن آن است.

هر چند اين مشکل مي‌تواند دلايل مختلفي داشته باشد اما در اينجا برخي از آن‌ها را مرور مي‌کنيم. در قسمت قبل گفتيم قلب تپنده سيستم کولر کمپرسور آن بوده و اين قسمت نقش اصلي را در به گردش در آوردن مبرد دارد. به همين دليل در صورتي که اين بخش به درستي عمل نکند و نتواند وظيفه‌ي خود را در به گردش درآوردن مبرد به خوبي بازي کند، خنک‌کنندگي سيستم کاهش پيدا مي‌کند.
درست کار نکردن کمپرسور مي‌تواند دلايل زيادي داشته باشد. در مرحله‌ي اول ممکن است تسمه‌ي آن شل بوده و کمپرسور کم‌تر از ميزان معمول مبرد را پمپ مي‌کند. در اين حالت سرويس کار يا تسمه را عوض مي‌کند يا آن را سفت کرده و تا حد مجاز کشش تسمه را کنترل مي‌کند. انجام چنين کاري چندان هزينه‌اي ندارد. تسمه کولر نيز قيمتي نداشته و تنظيم و سفت کردن آن هم زمان و هزينه نمي‌برد.
اما گاهي عدم کار کردن کمپرسور از کلاچ يا همان بوبين آن بوده که نيرو را به درستي انتقال نمي‌دهد. در اين مواقع نيز کلاچ يا تعويض شده و يا تعمير مي‌شود. کلاچ کولر چندان سيستم پيچيده‌اي نبوده و يک کلاچ مغناطيسي است که با جريان برق آهن‌ربا شده و نيرو را منتقل مي‌کند. حال ممکن است در اين جريان يا نحوه‌ي آهن‌ربا شدن اين سيستم مشکلي به وجود آمده باشد که رفع آن چندان مشکل نيست. اما در بسياري از مواقع شما در شتابگيري احساس مي‌کنيد که کولر خنک نمي‌کند. در حقيقت اين عيب نبوده و در خودروهايي که همه چيز تحت کنترل ECU است اين اتفاق مي‌افتد. زماني که شما قصد شتابگيري داريد يقينا به تمامي قواي موتور نياز داريد در نتيجه بايد تمامي مصرف‌کننده‌ها براي همان چند لحظه‌اي که شتاب مي‌گيريد قطع شوند.
يکي از بزرگ‌ترين مصرف‌کننده‌ها همين کمپرسور کولر بوده که بايد در اين مواقع قطع شود. قطع کردن کمپرسور کولر و از مدار خارج کردن آن در اين شرايط  کاملا بر عهده ECU بوده و به صورت خودکار اين اتفاق رخ مي‌دهد تا تمامي توان موتور در اين گونه مواقع در اختيار شما باشد.
گاهي نيز اشکال از فن است. در بسياري مواقع فن روشن نمي‌شود تا دما را پايين بياورد. در اين شرايط  بايد دلايل عدم روشن شدن فن را مورد بررسي قرار دهيد تا اين عيب رفع شود. گاهي خود فن مشکل داشته و روشن نمي‌شود، گاهي فرمان روشن شدن آن داده نمي‌شود و گاهي هم در جريان فن مشکلي به وجود آمده است. کنترل روشن شدن فن مي‌تواند توسط مالک خودرو انجام شود اما بررسي مشکل آن بهتر است توسط متخصص انجام شود تا از هزينه‌هاي اضافي جلوگيري شود.
يکي ديگر از مشکلاتي که ممکن است باعث عدم بازده مناسب کولر خودرو باشد، کثيف بودن پره‌هاي کندانسور است. همان‌گونه که پيش از اين گفتيم، مبرد سرماي خود را در اوپراتور از دست مي‌دهد و گرم مي‌شود و به کندانسور مي‌آيد تا پيش از فشرده‌شدن در کمپرسور خنک شود. حال اگر هواي کافي در کندانسور جريان نداشته باشد تبادل حرارت به خوبي صورت نمي‌گيرد. در اين مواقع فشار باد راه حل مشکل است. با فشار هوا کندانسور را تميز کنيد تا مشکل برطرف شود.
اما يکي ديگر از عيوب شايع، نوسان دور موتور در زمان استفاده از کولر است. اين عيب دلايل زيادي نداشته ولي در خودروهاي کاربراتوري و انژکتوري کاملاً متفاوت است. در تمامي‌خودروها در زمان گرفتن کولر دور موتور کمي‌افزايش پيدا مي‌کند تا بتواند افزايش بار بر روي موتور ناشي از اتصال کمپرسور به موتور را جبران کند.
در حالت عادي دور موتور خودروي شما در حد 800 بوده که دور آرام است. زماني که کولر را روشن مي‌کنيد اين دور کاهش پيدا مي‌کند. اما بايد عاملي اين دور موتور را افزايش دهد تا افت قدرت جبران شود. در خودروهاي  انژکتوري اين افت قدرت توسط استپر موتور و کمي‌تغيير زاويه دريچه گاز جبران مي‌شود. در اصطلاح استپر کمي به خودرو گاز مي‌دهد. اما در خودروهاي کاربراتوري اين جبران افت قدرت توسط يک شيلنگ وکيوم جبران شده که دريچه گاز را تغيير حالت مي‌دهد.
اگر خودروي کاربراتوري داريد و در زمان استفاده از کولر دور موتور نوسان دارد حتماً موتور و کاربراتور خودروي خود را تنظيم کنيد. اما اگر خودرويتان انژکتوري است بايد دياگ زده شود تا نحوه‌ي کار استپر موتور يا همان موتور پله‌اي کنترل شود. گاهي کثيف شدن موتور پله‌اي و تميز کردن و شست‌وشوي آن اين مشکل را  برطرف مي‌کند. گاهي تعميرکاران موتور پله‌اي را عوض مي‌کنند که چندان هم کم هزينه نيست‌. دقت کنيد در بسياري مواقع تميز کردن و کنترل جريان استپر اين مشکل را برطرف مي‌کند.
عيب ديگري که معمولا در خودروهايي با موتور کم بازده‌تر و ضعيف‌تر به وجود مي‌آيد بالا رفتن آمپر آب است. بالا رفتن آمپر آب نشان‌دهنده بالا رفتن دماي موتور است. اين وضعيت مي‌تواند مشکلات بسيار زيادي را به وجود آورد. اولين مشکلي که بسيار نزديک است سوختن واشر سرسيلندر است. همچنين خرابي ساير قطعات حساس به گرما از عوارض اين عيب است. البته توجه داشته باشيد نوسانات اندک در دماي موتور امري کاملا طبيعي است و نبايد چندان نگران آن بود اما اگر اين مسئله ادامه پيدا کند مي‌تواند خطرناک باشد. استفاده از کولر بار اضافه‌اي بر روي موتور تحميل مي‌کند اما اين بار اضافه در آن حد نيست که باعث افزايش غيرقابل کنترل دماي موتور شود و سيستم خنک‌کننده خودرو بايد بتواند همچنان از پس خنک کردن موتور برآيد. براي رفع اين مشکل بايد دو بخش از سيستم خنک‌کننده را کنترل کنيد: يکي رادياتور و ديگري فن خنک‌کننده. اگر رادياتور کثيف بوده نتواند به درستي تبادل حرارتي را انجام دهد و گرما را دفع کند اين عيب حاصل مي‌شود. براي رفع آن رادياتور و مجاري آن باز شده و شسته مي‌شود. مجاري آن باز شده و آب به درستي تبادل حرارت دارد. گاهي رادياتور درست بوده ولي فن خودرو دچار مشکل شده نمي‌تواند به درستي هوا را بدمد. هر دو فن در خودرو بسيار با اهميت هستند که دور گردش آن‌ها نيز موثر است. باز هم براي اين کار بايد فن کنترل و چک شود. رله فن نيز در کارکرد آن بسيار موثر است. سوختن آن باعث از کار افتادن فن مي‌شود.
گاهي کولر روشن است ولي ماشين گرم شده و آمپر آب بالا مي‌رود. با تمام اين شرايط فن‌ها در دور آرام  کار مي‌کنند. باز هم بايد علت را در فشنگي  سر کپسول جست‌وجو کرد. در مجموع توصيه مي‌شود سيستم خنک کاري خودرو قبل از راه‌اندازي و استفاده از کولر به خصوص در خودروهاي ارزان قيمت که چند سال از توليدشان مي‌گذرد، کنترل شود. اما در برخي از خودروها که مدتي از شارژ گاز کولر آن‌ها گذشته است کم کردن گاز و خالي شدن گاز کولر (به شدت براي محيط‌ زيست مضر است) بسيار شايع بوده و کولر کار نمي‌کند. در اين شرايط بايد کولر دوباره شارژ گاز شده و فشنگي روي کپسول چک شود. قبل از شارژ حتما با سرويس کار توافق کنيد که اگر شارژ گاز کولر کم شد بايد پاسخگو باشد. همچنين تمامي‌اتصالات و مجاري را کنترل کرده و در صورت نياز عوض کند تا شارژ کولر کم نشود.
به اين نکته حتما توجه کنيد تا بعد از مدتي کوتاه مجبور نشويد دوباره کولر را شارژ کرده و آن را گاز کنيد. هزينه هر بار شارژ کردن کولر  نزديک 50 هزار تومان است. گاهي کولر قطع و وصل کرده و درست کار نمي‌کند. اين مساله يا از اتصالات آن بوده يا از فشنگي قهوه‌اي رنگ آب است. در اين مواقع فشنگي عوض شده و سيستم دوباره چک مي‌شود. در بسياري مواقع کولر از نظر بازده و کارکردش مناسب است ولي سر و صداي اضافي دارد. در اين شرايط بايد کاپوت را بالا زد و کولر گرفت. در محيطي آرام و کم سر و صدا اين کار انجام شود. سپس به سر و صداي ايجاد شده و منشا آن دقت کنيد تا معلوم شود عيب از کجاست. گاهي عمر تسمه کولر به پايان رسيده است و بايد آن را تعويض کرد.
توصيه مي‌کنيم از تسمه با کيفيت و خوب استفاده کنيد تا مشکل ايجاد نکند. گاهي تسمه سالم است ولي تنظيم نبوده و صداي سوتي ايجاد کرده که در زمان کولر گرفتن ايجاد مي‌شود. در اين مواقع تسمه کمي‌سفت مي‌شود تا اين مشکل حل شود. از سفت کردن زياد تسمه به شدت پرهيز کنيد تا هم عمر تسمه کم نشده و هم بلبرينگ کمپرسور خراب نشود. گاهي خود کمپرسور در جاي خود محکم نبوده و سر و صدا و ارتعاش ايجاد مي‌کند. با آچارکشي و سفت کردن کمپرسور اين مشکل در اين شرايط حل مي‌شود.
از بلبرينگ کمپرسور نام برديم. يکي از عوامل بي‌صدا کار کردن سيستم کولر و کمپرسور همين بلبرينگ است. اين بلبرينگ بايد تحت فشار خاصي کارکرده تا عمر مناسبي داشته و خراب نشود. خرابي آن چندان هزينه بالايي براي تعويض ندارد (در خودروي پرايد) در مجموع اگر کمپرسور خراب و شارژ کولر کم نشود بر طرف کردن ساير عيوب چندان هزينه‌بر نيست.
در پژو 206 گاهي کولر با دست شارژ مي‌شود. يعني شارژ گاز کولر بيش از حد مي‌شود. در حالي که بايد با دستگاه و به صورت اتوماتيک انجام شود. گاهي دستگاه نيز کاليبره نبوده و ترازوي آن خراب است و در حقيقت تشخيص نمي‌دهد چند گرم وارد سيستم گاز شده است. در اين مواقع وقتي کولر را روشن يا خاموش مي‌کنيد صداي سوت مانندي به گوش مي‌رسد. وقتي شير انبساط به درستي کار نکند اين صدا ايجاد شده و زياد بودن شارژ کولر نيز اين مشکل را ايجاد مي‌کند. در بعضي مواقع کلاچ کمپرسور درگير نشده و کولر وارد مدار نمي‌شود. اين عيب در خودروهاي مختلف دلايل مختلفي دارد. به طور مثال در پژو 206 ابتدا بايد فيوز مربوطه را در جعبه فيوز چک کرد. اگر فيوز سالم باشد بايد گاز سيستم را کنترل کرد. گاهي تخليه گاز ناگهاني به دليل نشتي يا ضربه در سيستم اين عيب را به وجود مي‌آورد. مشکل در سيم کشي و ايجاد قطعي در اتصالات و سيم‌ها نيز اين مشکل را ايجاد مي‌کند. در نهايت رله داخل BSI بايد کنترل شده تا نسوخته باشد. در پرايد بايد اتصالات و فيوز چک شود. در ساير خودروهايي که مالتي پلکس نيستند اين دو مورد بايد کنترل شوند.
در بعضي مواقع اوپراتور يخ مي‌زند. اين مشکل کمي‌رايج بوده که بايد براي رفع آن ترموستات را کنترل کرد تا معلوم شود درست کار مي‌کند يا نه. اگر ترموستات خراب بود حتما از نوع مرغوب آن استفاده کنيد تا موردي در آينده براي خودرو به وجود مي‌آيد. ترموستات خوب و با کيفيت در پرايد با نوع معمولي 30 درصد اختلاف قيمت دارد. بعضي‌ها گلايه دارند هواي کولر داراي بوي خاصي بوده که مطلوب نيست. در اين مواقع ابتدا اوپراتور را کنترل کرده و هواي خروجي آن پک مي‌کنيم. علت اين مساله جمع شدن ذرات ريزي در لابه‌لاي پره‌هاي اوپراتور است. تميز کردن اوپراتور با فشار باد راه حل اين مشکل است. گاهي اين بوي بد ناشي از جلبک‌هاي ريزي بوده که در لابه‌لاي پره‌هاي اوپراتور رشد کرده‌اند. براي از بين بردن آن‌ها بايد اوپراتور با مواد مخصوصي شسته شود تا کاملا تميز شود. در نهايت بايد به نکاتي براي بالا رفتن عمر کولر و کنترل آن اشاره کرد.
کولر را در دورهاي بالا روشن نکنيد. اگر دور موتور بالا است، کلاچ بگيريد سپس کولر را روشن کنيد. روشن کردن کولر در دورهاي بالا سبب ميشود تا بلبرينگ کلاچ آن تسمه و حتي پولي آن خراب شود.در زمستان نيز کولر را روشن کنيد تا سيستم فرسوده نشود. در همان لحظه که کولر را روشن کرديد پنجره‌ها را بالا ندهيد. بگذاريد چند دقيقه کولر کار کند تا هواي اوليه خارج شود. در خودروي پرايد در زماني که کولر روشن است کمي‌ملايم‌تر رانندگي کنيد تا واشر گلويي اگزوز نسوزد. سعي کنيد تا بيشتر در جاده از کولر پرايد استفاده کنيد. در حالتي که از سوخت CNG استفاده مي‌کنيد سعي کنيد کولر نگيريد. در نهايت استفاده از کولر کمي مصرف سوخت را افزايش داده و گاهي تا 10 درصد مصرف افزايش پيدا مي‌کند.


بازگشت
مطالب مرتبط با این مقاله

•  مبرد دي اكسيد كربن (R-744)
•  راهنماي استفاده صحيح و نکات ايمني در نصب پکيج شوفاژ ديواري
•  نكاتي در مورد نگهداري از بويلر
•  تونل انجماد چيست؟
•  نصب صحيح داکت اسپليت چگونه است؟
•  روش انتخاب پمپ آب خانگي
•  مزاياي داکت اسپليت اينورتر چيست؟
•  موتور پمپ
•  نکات مهم قبل از خريد کولر گازي
•  چهار عيب عمده شيرهاي آب اتوماتيک
•  سيستم تهويه مطبوع داکت اسپليت
•  نحوه استفاده از گرمايش کولر گازي در زمستان
•  نحوه عملكرد دمپر هاي خودكار
•  سيستم‌هاي WRV وستن اير
•  شيرين کردن آب

دانستنيهاي فني و تاسيساتي : گردآوری گروه تهویه مطبوع مهاجر