مقالات تخصصي تاسيسات



موضوع مقاله

نکات ايمني دودکش‌ها :

متن :
وجود دودكش مناسب و بدون اشكال براي هر وسيله‌ي گاز سوز جهت تخليه‌ي گازهاي حاصل از احتراق به فضاي آزاد باشد و هرگونه نقص و نارسايي و رعايت ننمودن استانداردها در اين مورد موجب حادثه خواهد گرديد.

در هنگام ساخت، خريد واجاره‌ي منزل به دودكش وسايل گازسوز كاملا توجه فرماييد و تا حد امكان از خريد و اجاره‌ي خانه‌هايي كه فاقد دودكش مناسب در داخل ديوار مي‌باشد خودداري فرماييد.

تمام دودكش‌هاي وسايل گازسوز بايد حتما مجهز به ‌بخش ‌عمودي متناسب و كلاهک H باشد.

از قراردادن خروجي دودكش به صورت افقي با كلاهک و يا بدون كلاهک در زير سقف و بالكن جدا خودداري فرماييد.

دودكش در داخل ديوار و‌ خارج‌ آن و محل‌ اتصال به وسيله‌ي گازسوز بايد كاملاً آب‌بندي باشد. هر درز كوچكي مي‌تواند باعث خروج گازهاي حاصل از احتراق و حادثه گردد.

حتي‌الامكان از نصب زانوي اضافي در مسير دودكش خودداري نماييد. زيرا زانو كارآيي دودكش را كاهش مي‌دهد.

به ‌هيچ عنوان دودكش وسايل گازسوز و هواكش (فن) را از يک ‌لوله يا‌ كانال مشترک عبور ندهيد.

براي دودكش داخل و بيرون ديوار به هيچ عنوان از لوله‌هاي پلاستيكي و غير مقاوم در برابر حرارت استفاده نشود.

دودكش بايد از ورق‌هاي ضد زنگ (گالوانيزه) و نسبتا ضخيم انتخاب شود.

آبگرمكن و بخاري حتما بايستي مجهز به دودكش باشد. از نصب اين وسيله‌ها بدون دودكش در محيط هاي بسته جدا خودداري نماييد.

استفاده از دودكش‌هاي مشترک بايد تحت نظر متخصصين ‌و مهندسين ‌مشاور تأسيساتي ‌انجام ‌گردد.

استفاده از دودكش‌هاي ‌آكاردئوني ‌آلومينيومي به دليل ‌عدم امكان ‌آب‌بندي در ابتدا و انتها خطرناک مي‌باشد.

از قراردادن قطعات لوله‌ي دودكش بصورت لب به لب خودداري نماييد و حتما از دودكش‌هاي نوع نر و ماده كه باعث آببندي در محل اتصال و عدم خروج گازهاي حاصل از احتراق خواهد شد، استفاده نماييد.

از اضافه نمودن به طول بخش افقي دودكش در قسمت‌هاي فوقاني ساختمان جهت ساخت اطاقک و انباري بر روي بام خودداري نماييد. در هنگام ساخت طبقه‌اي جديد دودكش‌هاي قديمي را عمودي و استاندارد ادامه داده و در حين عمليات ساختماني دودكش را در مقابل ريزش مصالح و نخاله ساختماني و انسداد داخلي كاملا محفوظ نگهداريد.

هنگام عبور دودكش از داخل ديوار و تقاطع آن بايد قطر لوله‌ي فلزي كاملا يكسان باشد كم‌كردن قطر لوله هنگام خروج از ساختمان (ديوار يا سقف) مجاز نمي‌باشد.

ازنصب دودكش درحياط ‌خلوت‌هاي رو بسته خودداري نماييد. داكت دودكش‌ها بايد خروجي از بالا و پايين به هواي آزاد داشته باشد و به هيچ وجه هيچ‌گاه بالاي داکت مسدود نگردد.

دودكش‌ها را مرتبا بازرسي نماييد و از آزاد بودن مسير دودكش اطمينان حاصل نماييد.

اطراف لوله‌هاي دودكش موجود در موتور خانه بايد كاملا آببندي گردد تا از نفوذ گازمونواكسيد كربن (CO) به داخل بنا و يا موتورخانه جلوگيري شود.

در هنگام هرگونه ساخت و ساز مراقب باشيد، مصالح ساختماني بداخل دودكش‌ها ريخته نشود و راه ورودي دودكش را مسدود نكرده باشد.

هر ساله قبل از روشن كردن وسايل گرمازا، مراقب باشيد مسير دودكش‌ها توسط پرنده‌اي لانه‌سازي و مسدود نشده باشد.

بخش عمودي (خروجي) دودكش حداقل بايد 3 برابر بخش افقي درنظر گرفته شود و حداقل ارتفاع بخش عمودي نبايد از يک متر كم‌تر باشد.

از تغيير قطر در خروجي دودكش و كم كردن سايز آن خودداري نماييد.

جهت جلوگيري از پديده‌ي خطرساز «مکش معکوس» در ساختمان‌ها لازم است بر روي قسمت زيرين درب ورودي هر آپارتمان از دريچه تهويه کرکره‌اي يا آيفوني مناسب به طول 50×20 سانتي‌متر استفاده گردد. همچنين زير درب‌هاي ورودي اتاق خواب‌ها نيز حدود 3 تا 5 سانتي‌متر بازباشد.

انتهاي كليه‌ي دودكش‌ها بايستي حداقل يک متر از سطح پشت بام بالاتر بوده و از ديوار‌ه‌هاي جانبي نيز حداقل يک متر فاصله داشته باشد و درصورت امکان ازکلاهک H استفاده گردد.

قسمت عمودي دودكش بايد برروي پايه‌هاي مناسب قرار گيرد تا وزن آن به پايه منتقل شود و از كج شدن آن جلوگيري به عمل آيد. ضمنا بخش عمودي دودكش بر روي نماها بايستي توسط بست‌هاي مناسب به ديوار محكم گردد. همچنين مراقب چرخش كلاهک به سمت زمين باشيد، در اين صورت اينگونه دودكش‌ها كارآيي لازم را ندارند و عدم خروج گازهاي حاصل از احتراق جان شما را تهديد مي‌كند.

رعايت موارد فوق موجب جلوگيري از پس زدن و بازگشت گازهاي سمي وسايل گازسوز بداخل منازل (مکش معکوس) مي‌گردد.

عبور دودكش ازفضاي داخل‌ سقف كاذب ‌و علي‌الخصوص حمام به دليل امكان پوسيدگي و نشت گاز منواكسيدكربن خطرناک است.

دمپر خروجي دودكش شومينه (قبل از روشن كردن) مي‌بايست كنترل تا ازسلامت حركت دمپر (دريچه‌ي داخلي كه بتوسط زنجير باز و بسته مي‌شود (و باز و بسته شدن آن اطمينان حاصل شود، در صورت باز نشدن دمپر، گاز منواكسيد كربن فضاي ساختمان را مسموم مي‌نمايد.)

جهت تأمين هواي مورد نياز وسايل گازسوز از قبيل آبگرمكن ديواري و بخاري درآپارتمان‌هاي محدود ضروري است دريچه تهويه‌اي در محل مناسب (ترجيحا پشت وسيله‌ي گازسوز) كه به هواي آزاد مرتبط مي‌باشد تعبيه گردد.

دودكش بايستي مجهز به بست نگهدارنده باشد و در محل خود محكم گردد.

براي شومينه به دليل امكان پس‌زدن گازهاي حاصل از احتراق بهتر است از دودكش به قطر 15 سانتي‌متر استفاده كرد.

حتي‌الامكان از دودكش‌هايي كه از پنجره به بيرون هدايت مي‌شوند اجتناب کنيد. چنانچه ناچارا دودكش از پنجره به بيرون هدايت شود بايد به روش صحيح و كاملا محكم در محل خروج از پنجره مهار و مجهز به كلاهک شود و حداقل داراي 1 متر ارتفاع از محل خروج باشد. در صورتيكه هنگام بهره‌برداري و روشن بودن وسيله گازسوز با آزمايش قرار دادن دست بر روي دودكش مشاهده گرديد كه دودكش مذكور سرد مي‌باشد از اين دودكش بايستي صرف نظر نموده و ضروري است دودكشي تعبيه گردد كه تا بالاي بام ادامه داشته باشد.

اتصال خروجي دودكش به درز انبساط بين دو ساختمان مي‌تواند باعث نفوذ گاز منواكسيدكربن از منافذ به هر كدام از اين ساختمان‌ها گردد.

به منظور وجود هواي كافي و پرهيز از سوختن ناقص در وسايل گاز سوز بايستي راه ورود هوا به داخل اتاق‌ها توسط روزنه‌هاي مناسب (در زير درب‌ها، دريچه‌هاي كركره‌اي پايين درب‌ها و...) ايجاد شود. اين موضوع بويژه در اتاق‌هاي كوچک و فضاهاي زيرزميني از اهميت و حساسيت فوق‌العاده‌اي برخوردار است. در اين راستا لازم است توجه فرمائيد كه معمولا يک بخاري در حدود 15 برابر حجم گاز مصرفي به هواي تازه جهت سوختن نياز دارد. يک بخاري معمولي خانگي بايستي درحدود 15 متر مكعب در ساعت‌‌هواي تازه دريافت كند تاقادر به ‌سوزاندن مناسب گازطبيعي باشد. بنابراين ملاحظه مي‌شود كه منافذ ورود هوا چه‌ تأثير حياتي در اين ‌رابطه دارند.

مسدود شدن دودكش لوازم گازسوز (حتي‌ درحد جزيي) باعث ناقص سوزي و پس‌زدن‌ گازهاي‌ سمي به فضاي اتاق مي‌شود. همواره از مسدود‌ نبودن دودكش‌ها اطمينان حاصل فرماييد.

به منظور نصب دودكش وسايل گازسوز از کم‌ترين تعداد زانو استفاده شود. زيرا در اينصورت مكش ‌دودكش كم ‌شده ‌و موجب پس‌زدگي گازهاي خطرناک حاصل ازاحتراق مي‌شود.

توصيه مي‌شود در طراحي و ساخت ابنيه نوساز، دودكش كليه‌ي وسايل گازسوز پيش‌بيني شود و نقشه مربوطه توسط مهندس ناظر تأييد گردد. نصب دودكش بعد از اتمام پروژه بر روي نما در ساختمان‌هاي جديد الاحداث كاملا بي‌مورد مي‌باشد.

مراقب باشيد البسه آويزان شده شما در تراس، دودكش همسايه پايين را مسدود ننمايد.

دودكش و اتصالات مربوطه در حياط خلوت و داكت‌ها بايستي حتما داراي بست و تكيه‌گاه مناسب باشد.

دودكش‌هاي آجري به دليل نفوذ گاز از درزها به ساير قسمت‌ها خطرساز مي‌باشد.

دودكش شوفاژ براساس ظرفيت مربوطه و بايستي داراي قطر مناسب باشد. ضمنا حداقل قطر براي كم‌ترين مصرف دستگاه‌هاي شوفاژ لوله به قطر 20 سانتي‌متر پيشنهاد مي‌شود.

براي كليه‌ي آبگرمكن‌هاي ديواري دودكش به قطر 15 سانتيمتر به بالا پيشنهاد مي‌شود.

دريچه‌ي دودكش بايستي بالاتر از وسيله‌ي گازسوز قرارگيرد و نصب هرگونه دودكش از ارتفاع دستگاه به سمت ارتفاع پايين‌تر (شيب از وسيله‌ي گازسوز به سمت زمين) جداً خطرناک است و موجب پس‌زدن محصولات ‌سمي احتراق مي‌گردد.

به‌ ازاي‌ هر زانوي  90 درجه در دودكش، لازم ‌است به ارتفاع بخش ‌عمودي اضافه‌ گردد.

حتي‌الامكان در آپارتمان‌هاي زير 50 متر مربع سيستم گرمايش بوسيله شوفاژ انجام شود و از وسايل گرمايشي همچون بخاري يا آبگرمکن ديواري استفاده نشود.

ساخت حمام در كنار شوفاژخانه خطرناک و حادثه ساز مي‌باشد.

نصب دو وسيله‌ي گاز سوز شومينه و بخاري در آپارتمان‌هاي كوچک و استفاده همزمان از آن‌ها مي‌تواند آثار زيان‌باري را به بار آورد.

نسبت به مشاهده شعله زرد رنگ در وسايل گازسوز بي‌تفاوت نباشيد چون اين مشكل ناشي از نرسيدن هواي كافي يا نقص در دستگاه گازسوز و... مي‌باشد.

هرگونه نشتي لوله‌هاي آب گرم خطرناک مي‌باشد چون در اين صورت باعث مدام سوزي آبگرمكن گازي مي‌شود. اين‌موضوع باعث مصرف سوخت ‌بيش‌تر، اكسيژن بيش‌تر و در نهايت خطر احتمالي مي‌شود.

اگر در منزل دچار سردرد، سرگيجه، تهوع و ... مي‌شويد علت در وسايل گازسوز نيز مي‌تواند باشد. معمولا در اثر نبودن هواي كافي وعيوب وسايل گازسوز عمل احتراق مختل مي‌گردد و گازهاي مضر و خطرناک توليد و در سطح خانه پخش مي‌شود كه موجب عوارض بعدي مي‌گردد.

داكت مسير دودكش‌ها و آپارتمان‌ها در بالاي بام و طبقه همکف (در ابتدا و انتها) حتي‌الامكان بايستي باز و به فضاي آزاد راه داشته باشد تا اگر نشتي در مسير دودكش بوجود آمد به بيرون هدايت شود و به داخل ساختمان نفوذ نكند.

براي پكيج منازل بدليل مصرف بالا حتي‌الامكان بايستي از دودكش به قطر 15 سانتي‌متر و بيش‌تر استفاده شود.

استفاده از زانوهاي متوالي براي عبـور دودكش عمودي از مجــاور شناژهاي افقي (حالت U) باعث كم كردن كارآيي دودكش مي‌شود. قبل از بتون‌ريزي در ساخت منازل مسير دودكش را انتخاب نماييد.

استفاده از گچ و مصالح ساختماني براي پركردن فواصل و درزهاي ما بين دودكش‌ها در داخل ديوار ساختمان موجب گرفتگي گرديده و حوادث بسياري را باعث شده است. از اين كار جداً خودداري نماييد.

استفاده از سطل آب و قراردادن دودكش در آن جهت تصفيه‌ي گازهاي سمي به جاي نصب دودكش استاندارد خطري جدي براي مصرف‌كنندگان گاز طبيعي (حتي در فضاهاي كوچک نظير مغازه و فروشگاه) مي‌باشد. حوادث مرگباري از اين باور غلط تاكنون بروز كرده است.


آزمايش دودکش
براي اطمينان از صحت عمل‌كرد دودكش 3 آزمايش آسان ذيل را مي‌توان انجام داد.

ساده‌ترين آزمايش هر دودكش دست‌زدن و لمس آن است. سردي دودكش نشانه‌ي عدم عبور گازهاي سمي حاصل از احتراق وسيله‌ي گازسوز و زنگ خطري براي شما مي‌باشد. وقتي وسيله‌ي گازسوز کار مي‌کند بايستي دودکش داغ باشد و نوک انگشتان داغي آن‌را حس کند.

آزمايش بعدي استفاده از شمع و يا شعله كبريت در محل دريچه و مبدأ دودكش در اتاق (محل مصرف) مي‌باشد. با قرار دادن كبريت روشن درابتداي دريچه بايستي شعله به سمت داخل دودكش كشيده شود. اين موضوع نشانه كـاركردن و مكش مناسب دودكش و در صورتيكه تغييري در شعله ايجـاد نشود نشان دهنده عدم مکش مناسب دودكش مي‌باشد.

هنگام خريد و يا اجاره‌ي خانه و قبل از وصل وسايل گازسوز به دودکش، مسير دودكش‌ها را با يک وزنه و طناب محكم از پشت‌بام تا محل دريچه و مبدأ دودکش كنترل نماييد تا از بازبودن آن كاملا مطمئن شويد.


بازگشت
مطالب مرتبط با این مقاله

•  انواع مختلف فيلترهاي مورد استفاده در کولرهاي گازي جهت تصفيه هوا
•  چيلرهاي جذبي شعله مستقيم
•  چگونه قبل از تماس با لوله کش، نشتي لوله کشي خانه خود را پيدا کنيم؟
•  روش هاي رطوبت زني و رطوبت گيري هوا
•  راه اندازي و نگهداري سيستم هاي HVAC
•  انواع سيستم هاي تهويه مطبوع
•  چطور مي‌توان بدون کولر خانه را خنک نگه داشت؟
•  تعريف تبريد
•  ساختمان و نحوه سرما سازي کولر گازي
•  نکات مهم در مورد بخاري ها
•  اتوماسيون خانگي
•  راهنماي خريد کولر آبي
•  آيا بخار آب، سنسور دود را تحريک مي‌کند؟
•  تکنولوژي چيلر صنعتي
•  نحوه محاصبه تناژ برج خنک کننده مناسب

دانستنيهاي فني و تاسيساتي : گردآوری گروه تهویه مطبوع مهاجر