مقالات تخصصي تاسيسات



موضوع مقاله

انواع سيستم هاي سرمايشي :

متن :

در گذشته از کولرهاي آبي براي ايجاد سرمايش منازل استفاده مي‌کردند و به مرور زمان استفاده از کولر گازي رونق پيدا کرد و امروزه در کنار استفاده از اين سيستم سرمايشي وسايل سرمايشي پيشرفته‌تري با مزاياي بهتر هم وارد بازار شده‌اند که با نام‌هاي چيلر و فن کوئل شناخته شده‌اند. به همين خاطر بايد در زمان خريد سيستم سرمايشي مناسب براي يک محيط اطلاعاتي را در اختيار داشته باشيد تا بهترين گزينه را انتخاب کنيد، چرا که مهم‌ترين بخش طراحي تاسيسات مکانيکي ساختمان، انتخاب درست و مناسب يک سيستم سرمايشي مي‌باشد.
اگر در بهترين شرايط ممکن کار ساخت و ساز انجام شود و همه محاسبات ساختماني مانند بار ساختمان، لوله‌کشي‌ها و ... به درستي انجام شود، اما دستگاه‌هاي سرمايشي مناسبي انتخاب نشود، باعث مي‌شود کل تاسيسات مکانيکي ساختمان تحت تاثير قرار گرفته و در نهايت نتيجه دلخواه حاصل نشود. از اين رو بايد براي انتخاب درست سيستم‌هاي سرمايشي ساختمان هم به جنبه فني و تکنيکي سيستم توجه کرده و هم صرفه اقتصادي را در نظر گرفت تا با لحاظ کردن اين دو جنبه بتوان نيازهاي ساختمان را پاسخ‌گو بوده و نتيجه مطلوب حاصل گردد. براي مثال براي ايجاد درجه حرارت‌هاي پايين نمي‌توان از سيستم سرمايشي تبخيري استفاده نمود و حتي در دستگاه پکيچ هوايي به جهت بار سرمايشي که ايجاد مي‌شود، ممکن است انبساط مستقيم صورت نگيرد و اين مسله باعث مي‌شود که هوادهي ساختمان دچار مشکل شود. به همين خاطر توصيه مي‌کنيم براي اينکه بتوانيد انتخاب درستي را انجام دهيد پارامترهاي مختلفي را در نظر بگيريد.


انواع سيستم‌هاي سرمايشي
سيستم‌هاي سرمايشي قابل عرضه در بازار که امروزه بيش‌تر از آن‌ها استفاده مي‌شود، بسيار کاربردي بوده و شامل موارد زير مي‌باشند.


  - داکت اسپليت
داکت اسپليت يا همان اسپليت کانالي به عنوان رايج‌ترين سيستم تهويه مطبوع در کل جهان شناخته شده که همانند اسپليت‌هاي ديواري داراي دو واحد داخلي و خارجي براي هواسازي و کندانسور مي‌باشند که با استفاده از لوله‌هاي مسي بهم وصل شده‌اند که سرمايش مورد نياز را با استفاده از گاز فريون و کمپرسور که از نوع اسکرول است، تامين و گرمايش آن با کمک کويل آبگرم ايجاد مي‌شود. به طور کلي عمليات سرمايش و گرمايش از طريق هواساز با مکش هواي داخلي انجام مي‌گيرد.
کانال ايجاد شده در داکت اسپليت به صورت افقي بوده و بسيار مشابه کانال کولرهاي معمولي مي‌باشد و هواي سرد و گرم در نهايت از طريق اين کانال و در ابعاد کوچک‌تر وارد فضا مي‌شود.


نصب داکت اسپليت
توجه داشته باشيد که قبل از نصب داکت اسپيت بايد مواردي چون منبع توليد آب گرم، موتور خانه و گاز در ساختمان لحاظ شده باشد تا بتوان کار نصب اين سيستم را انجام داد. فراموش نکنيد که براي تامين سرمايش صرفا استفاده از يک سيستم تراکمي مد نظر قرار مي‌گيرد.
تمام کانال‌هاي داکت اسپليت در سقف کاذب ساختمان قرار مي‌گيرد و به شکل عمودي تا پشت بام امتداد نداشته و کليه دريچه‌هايي که براي ورود هواي سرد و گرما تعبيه مي شود، با توجه به CFM مورد نياز، طراحي و همچنين با گيجي به نام داکتيلاتور اندازه گيري مي‌شود.


مزاياي استفاده از داکت اسپليت يا اسپليت کانالي
داکت اسپليت به گونه اي طراحي شده است که مي‌تواند از هواي برگشت داده شده دوباره استفاده کند و از اين طريق راندمان کاري دستگاه افزايش مي‌يابد. انجام اين عمليات باعث مي‌شود مصرف سوخت کاهش يافته و همچنين هواي تازه در يک محيط ايجاد و اکسيژن کافي تامين گردد. در مقايسه با کولر گازي، نصب داکت اسپليت تا 50% به کاهش مصرف برق کمک مي‌کند و باعث ايجاد سرمايشي مطبوع در فضا مي‌شوند.
با وجود گرمايش بسيار قوي که توسط کويل آب گرم از پکيچ يا موتور خانه ايجاد مي‌شود، در فصل زمستان 20-30% به کاهش مصرف گاز کمک مي‌کنند.
در زمان نصب داکت اسپليت مي‌توان کانال کشي‌هاي فلکسي عايق‌دار را به سرعت وصل کرده و ديگر نياز به لوله کشي و وجود رادياتور نخواهد بود. مهم‌تر اين‌که هر واحد مسکوني يا اداري در ميزان مصرف انرژي استقلال دارند و چون نصب چندين پنل در فضاهاي مختلف يک واحد حذف شده است، مي‌توان از فضاي داخلي به صورت مناسب استفاده نمود.
کانال‌هاي فلکسي‌بل عايق‌دار موجود در داکت اسپليت کاملا انعطاف پذير بوده و تا حد بسيار زيادي باعث کاهش صدا مي‌شوند و چون در اين سيستم از فيلترهاي قابل شستشو استفاده شده است، کار فيلتراسيون هوا را هم انجام مي‌دهند.
از آن‌جايي که در داکت اسپليت‌ها رادياتور و کانال‌کشي عمودي وجود ندارد، به لحاظ هزينه مقرون به صرفه بوده و نياز به وجود سرويس‌کار جهت نگه‌داري از اين سيستم حذف شده و حتي مي‌توان از آن‌ها در فضاهاي کوچک، ساختمان‌هاي در حال بازسازي هم استفاده نمود. جالب اين است که مي‌توان براي سردترين و گرم‌ترين مناطق هم سيستم‌هايي را طراحي نمود که عملکرد آن‌ها متناسب با اين شرايط باشند.


سيستم داکت اسپليت چه تفاوتي با سيستم ترکيبي اسپليت ديواري دارد؟
در سيستم‌هاي ترکيبي بايد از چندين پنل ديواري در قسمت‌هاي مختلف يک واحد استفاده نمود و اين در حالي است که در داکت اسپليت‌ها تنها از يک هواساز مرکزي استفاده مي‌شود که در پشت سقف کاذب قرار داده و با کمک کانال‌هايي به تمام قسمت‌هاي يک واحد مسکوني يا اداري کشيده شده است و از طريق آن‌ها کار تهويه مورد نياز فضاهاي مختلف انجام مي‌پذيرد.


  - چيلر
چيلر دستگاهي است که به صورت متداول از آن جهت ايجاد سرمايش استفاده مي‌شود و چنان‌چه اين دستگاه را به بويلر متصل و آب گرم مورد نياز تهيه شود، مي‌توان از آن به صورت دو منظوره بهره گرفت.
چيلرها به صورت کلي به دو دسته مهم تقسيم مي‌شوند که شامل موارد زير مي‌باشد:


  - چيلر تراکمي
نحوه کار چيلر تراکمي به گونه‌اي هستند که نيروي محرکه در آن‌ها توسط الکتريسيته تامين و گاز مورد نياز توسط کمپرسور متراکم شده و سپس اين گاز به کندانسور وارد و با کمک آب و هواي محيط، خنک شده و در نهايت به مايع مبدل مي شود. مايع ايجاد شده از شيرهاي انبساط يا لوله‌هاي موئين رد مي‌شوند و در آخر وارد اپراتور خنک کننده مي‌شود و اين فرايند باعث مي‌شود تا در فشار کم‌تري قرار گرفته و مايع تبخير گردد. مايع سرد کننده با استفاده از حرارت آب، به برودت هوايي که با خنک کننده در ارتباط است، کمک خواهد نمود و در نتيجه گازي که از تبخير به وجود آمده به کمپرسور برگشت داده مي‌شود و ضريب عملکرد آن‌ها بين 2 تا 6.1 مي‌باشد.


  - چيلر جذبي
در چيلر جذبي به جاي استفاده از کمپرسور، از جذب کننده و مولد حرارتي استفاده مي‌شود. البته خنک کننده‌اي که به صورت معمول در چيلرهاي جذبي از آن استفاده مي شود، سيستم ليتيوم برمايد مي‌باشد و در بخش مربوط به جذب کننده، بخار آب موجود از طريق ليتيوم برمايد غليظ جذب مي‌شود و در قسمت مولد حرارتي يا همان ژنراتور، آب مورد نياز در اثر حرارت ديدن به بخار آب تبديل مي‌گردد.
توجه داشته باشيد که بخار آب موجود در کندانسور با فشاري معادل 1.0 اتمسفر به حالت مايع در آمده و در قسمت خنک کننده با فشاري برابر 10.0 اتمسفر مجدد به شکل بخار تبديل مي‌شود. در اين حالت آب براي تبخير شدن، گرماي نهان خود را از طريق محيط خنک کننده دريافت کرده و باعث برودت هوا مي‌گردد و در نهايت بخار آبي که در خنک کننده توليد شده است را به جذب کننده انتقال داده و به همين ترتيب چرخه به صورت تکرار شونده ادامه پيدا مي‌کند.


انواع مختلف چيلرهاي جذبي
چيلرهاي جذبي دو نوع مختلف داشته و به دو گروه مجزا تقسيم بندي مي‌شوند که شامل موارد زير مي‌باشند.

چيلر جذبي تک اثره Single Effect
چيلرهاي تک اثره داراي سه دسته بوده که نحوه کار هر سه گروه شبيه به هم است و داراي حداقل يک مولد حرارتي بوده و ضريب عملکرد اين نوع چيلر ها بين 6.0 الي 8.0 مي‌باشد. دسته اول چيلر تک اثره با تغذيه بخار بوده و دسته دوم با تغذيه آب داغ که بايد دماي اين آب بالاي 100 درجه سانتي گراد باشد و دسته سوم چيلرهاي تک اثره با تغذيه آب گرم مي‌باشند که دماي آب در اين دسته زير 100 درجه سانتي گراد است.

چيلر جذبي دو اثره Double Effect
چيلرهاي جذبي دو اثره داراي دو دسته هستند که شامل چيلر دو اثره با تغذيه بخار و چيلر دو اثره با شعله مي‌باشند و ضريب عملکرد آن‌ها 1 است که نسل جديدي از چيلرهاي موجود در بازار بوده و پروسه کامل‌تري در مقايسه با چيلرهاي تک اثره دارند.


 - ميني چيلرها
به چيلرهاي که در ابعاد کوچک‌تري باشند، ميني چيلر گفته مي‌شود که از آن‌ها در ساختمان‌هايي که تنها مي‌خواهند از سرمايش و سرمايش مستقلي برخوردار باشند، استفاده مي‌شود. مهم‌ترين دليل استفاده از ميني چيلر اين است که مشکلات مربوط به موتور خانه مرکزي را از بين برده و به شکل کاملا مجزا و مستقل عمل مي‌کنند.
ميني چيلرها به صورت معمول، هوا خنک بوده و با خنک نمودن آب در اپراتور باعث داخل شدن آن به ساختمان مي‌شوند. توجه داشته باشيد که آب مورد نياز با چرخش در فن کويل‌ها عمل خنک کردن ساختمان را انجام مي‌دهند و حتي مي‌توان گفت که ميني چيلرها به عنوان يک پمپ حرارتي در فصل زمستان آب گرم مورد نياز را فراهم مي‌کنند.
نمونه اي از ميني چيلر وجود دارد که از گرمايش آن استفاده مي‌شود و عمل گرم شدن آب در آن‌ها از طريق يک مشعل صورت گرفته و وجود شعله باعث مي‌شود تا آب گرم مورد احتياج فن کويل‌ها تامين شود.


  - فن کويل‌ها

دستگاهي که پرتاب باد در آن به وسيله فن سانتريفيوژ انجام مي‌شود و با عبور آن از کويل آب گرم و يا آب سرد، عمليات گرمايش و سرمايش محيط انجام مي‌شود، را فن کويل مي‌نامند.

فن کويل دستگاهي است که از آن‌ها جهت ايجاد سرمايش و گرمايش در منازل استفاده مي‌شود و درجه حرارت آن از طريق ترموستات تامين شده و مقدار رطوبت و هواي ايجاد شده توسط هيوميدستات و همچنين فن کنترل مي‌شود. فن کويل‌ها از اجزاي مختلفي مانند فن، کويل‌هاي گرمايش و سرمايش، فيلتر هوا، شير فلکه و همچنين شير هوا گيري تشکيل شده‌اند. البته فراموش نکنيد که فيلتر هوا بايد قابل تعويض باشد يا قابليت شستشو داشته باشند.

انواع فن کويل‌ها
اگر بخواهيم فن کويل‌ها را تقسيم بندي کنيم، مي‌توان آن‌ها را از نظر توکار يا روکار بودن، محل نصب و همچنين سرمايشي يا گرمايشي بودن به چند دسته مهم تقسيم نمود. که شامل موارد زير است.

فن کويل کانالي
فن کويل‌هاي کانالي يا داکت فن کويل ظرفيتي معادل 600 تا 2000 فوت مکعب در دقيقه دارند و به سه شکل مختلف توکار، روکار و روکار ديواري ايستاده قابل نصب مي‌باشند.

فن کويل زميني
فن کويل‌هاي زميني داراي 200 تا 1000 فوت مکعب در دقيقه ظريفت داشته و هوا در اين نوع فن کويل‌ها به شکل بالا زن يا روبرو زن انتشار پيدا مي‌کند.

فن کويل ديواري
ظرفيت اين نوع از فن کويل ها از 200 تا 8000 فوت مکعب در دقيقه مي‌باشد و در آن‌ها هوا به صورت رو به رو زن در محل منتشر خواهد شد.
 
فن کويل سقفي (کابين دار يا بدون کابين)
اين نوع از فن کويل‌ها به صورت معمول داراي ظرفيت 200 تا 1000 فوت مکعب در دقيقه هستند و به دو دسته کابين دار يا بدون کابين تقسيم مي‌شوند.


ويژگي‌هاي مهم فن کويل‌ها
در فن کويل‌ها گرمايش و هم چنين سرمايش به صورت يکنواخت در محيط انتشار يافته و کاملا هوا را مطبوع مي‌کنند. فيلتر هواي قابل شست و شو دارند و هزينه‌هايي که براي نگهداري فن کويل‌ها مصرف مي‌شود، بسيار پايين‌تر از سيستم‌هاي کويل DX مي‌باشد. از آن‌جايي که فن کويل‌ها قابليت نصب سنسور را دارند، مي‌توان عمليات هوشمند سازي، کنترل و برنامه‌ريزي دستگاه را از اين طريق انجام داد.

دسته بندي فن کويل‌ها با توجه به نوع سرمايشي يا گرمايشي بودن
فن کويل‌ها به صورت دو لوله و چهار لوله بوده که در مدل دو لوله يک لوله رفت و يک لوله برگشت مي‌باشد و در نوع 4 لوله، از دو لوله براي رفتن آب به کويل ها و دو لوله ديگر براي برگشت آب مورد استفاده قرار مي‌گيرد. توجه داشته باشيد که در مدل 4 لوله آب سرد و گرم به صورت همزمان وارد کويل‌ها مي‌شود که با استفاده از اين نوع فن کويل‌ها مي‌توان بخشي از محيط را گرم و بخش ديگري را سرد نمود و اين در حالي است که در فن کويل‌ها 2 لوله در يک زمان فقط براي سرمايش يا گرمايش مورد استفاده قرار مي‌گيرند. البته از آن‌جايي که در ساختمان‌هاي مسکوني سيستم لوله کشي آب سرد و گرم از يکديگر مجزا مي‌باشد، در زمان استفاده از فن کويل‌ها تنها مي‌توان از سرمايش يا گرمايش آن‌ها استفاده نمود.


فن کويل‌ها چگونه کار مي‌کنند؟
نحوه عمکرد فن کويل‌ها به صورت معمول به دو صورت انجام مي‌شود. در روش اول تنها حرارت و برودت فن کويل‌ها مورد استفاده قرار مي‌گيرد و در اين حالت هواي تازه از طريق هوا رسان مرکزي تامين و با کمک کانال‌هاي توزيع هوا در يک محيط منتشر و تهويه مناسبي در آن محيط انجام مي‌پذيرد. بار سرمايشي و گرمايشي که در اين حالت ايجاد مي‌شود، از طريق ترموستات تنظيم شده و مي‌توان با خاموش يا روشن نمودن فن اين عمليات را کنترل نمود.
فن کويل‌ها در حالت دوم علاوه بر اينکه حرارت و برودت مورد نياز را تامين مي‌کنند، هواي تازه را هم وارد محيط مي‌کنند. البته در اين روش فن دستگاه از طريق دريچه‌اي که در پشت دستگاه قرار دارد، هواي تازه را وارد محيط مي‌کند.
در اين روش با وجود اينکه هزينه‌هاي مربوط به سيستم هوارسان مرکزي کاهش مي‌يابد، اما به دليل نداشتن  فيلتراسيون هواي تازه ايجاد نمي‌شود.


بازگشت
مطالب مرتبط با این مقاله

•  دستورالعمل نصب يک ترموستات ديجيتالي
•  تعويض روغن كمپرسور هاي برودتي
•  سرويس کردن آبگرمکن مخزني گازسوز
•  صداي داکت اسپليت را چگونه کاهش دهيم؟
•  نکاتي در جهت نصب و بهبود عملكرد مخازن
•  مزاياي داکت اسپليت اينورتر چيست؟
•  انواع چيلر جذبي
•  توصيه‌هاي ايمني در مورد نصب و استفاده از بخاري گاز سوز
•  هوا ساز
•  دستگاه هواساز
•  آشنايي با منبع انبساط
•  پمپ مرکزي يا پمپ مجزا براي هر واحد؟
•  ويژگي هاي رادياتور ايده‌آل
•  نصب انواع شيرآلات
•  سرويس و نگهداري کويل ها

دانستنيهاي فني و تاسيساتي : گردآوری گروه تهویه مطبوع مهاجر