1. نکات مهم انتخاب انواع مبدل حرارتي :

    1. به طور کلي همان طور که از نام  مبدل حرارتي مشخص مي باشد، اين دستگاه ها وظيفه تبادل حرارت بين دو سيال را برعهده دارند. سيالات تبادل کننده حرارت مي توانند آب، گاز، روغن، هوا و ... باشند.

    2. در مبدل هاي حرارتي پوسته و لوله داراي بافل (صفحات هدايت کننده جريان)، جريان سيال سمت پوسته به صورت متقاطع با لوله ها در بين دو بافل مجاور جهت داده مي گردد.

    3. مبدل هاي پوسته و لوله هاي U شکل داراي کم هزينه ترين ساختارمي باشد، زيرا فقط به يک صفحه لوله نياز است. سطح داخلي لوله ها به دليل خم U شکل تند، نمي توانند با وسايل مکانيکي تميز شوند.در اين مبدل ها تعداد زوجي از گذر هاي لوله به کار مي رود ولي محدوديتي از نظر انبساط گرمايي وجود ندارد.

    4. آرايش هاي مختلف جريان در سمت پوسته و سمت لوله، بسته به وظيفه گرمايي (ظرفيت گرمايي)، افت فشار، سطح تبادل حرارت، تشکيل رسوب، شيوه هاي ساخت و هزينه بري کنترل خوردگي و مسائل تميز کاري، استفاده مي شوند. بافل ها در مبدل هاي پوسته و لوله براي افزايش ضريب انتقال گرما در سمت پوسته و براي نگه داشتن لوله ها استفاده مي شوند.

    5. مزاياي مبدل هاي پوسته و لوله را مي توان  به شرح زير نام برد:

      • در حجم کم سطح بزرگي براي انتقال حرارت ايجاد مي کنند.
      • قابليت استفاده براي دامنه وسيعي از مواد را دارا مي باشند.
      • به راحتي تميز مي گردند.
             
    6. با توجه به خاصيت رسوب گذاري آب در کليه فرآيندهاي تبادل حرارت  که منجر به  انباشت رسوب (املاح کلسيم و منيزيم و روي) روي سطوح تبادل حرارتي انواع مبدل هاي حرارتي پوسته و لوله و خصوصامبدل هاي حرارتي صفحه اي مي شوند و تاثير منفي آن در کاهش شديد تبادل حرارت، لازم مي باشد جهت حفظ کارايي انواع مبدل حرارتي، در مسير آب  ورودي آنها از سختي گير يا رسوب زدا استفاده کرد.

    7. در هنگام انتخاب مبدل حرارتي مورد نياز پروژه، علاوه بر محاسبه  و تعيين ظرفيت و سطح حرارتي، نوع، ابعاد و همچنين جنس مبدل حرارتي، بايد موضوع مهم ميزان افت فشار آب عبوري از درون کويل يا صفحات مبدل حرارتي (و هواي عبوري از ميان کويل هاي انتقال حرارت) جهت محاسبه هد پمپ سيرکولاتور و يا فشار استاتيکي فن هوادهي تعيين شود.

    8. همچنين محاسبه صحيح قطر لوله هاي آب رفت و برگشت به انواع مبدل هاي حرارتي که سيال ناقل انرژي آن ها آب است باعث رسيدن حجم کافي سيال ناقل انرژي جهت امکان انجام تبادل حرارت مورد نياز مي شود.

    9. به منظور محاسبه قطر لوله هاي فولادي سيستم هاي گرمايش و سرمايش مي توانيد از دياگرام زير استفاده کنيد.

    10. علاوه بر لزوم نصب سختي گير در مسير آب  مبدل هاي حرارتي که قبلا به آن اشاره شده است، نصب مهره ماسوره و شير فلکه روي کليه لوله هاي آب ورودي و خروجي از مبدل هاي حرارتي جهت امکان انجام سرويس هاي دوره اي و اسيد شويي الزامي مي باشد.

    11. با توجه به لزوم استفاده از يک عدد شير يک طرفه + دو عدد صافي (فيلتر) و همچنين سختي گير خطي (مغناطيسي، الکترونيکي و...) درهنگام نصب و بهره برداري از انواع مبدل هاي حرارتي صفحه اي، در صورت عدم وجود ملزومات فوق در پروژه، همزمان با خريد مبدل حرارتي، نسبت به سفارش خريد اين تجهيزات جانبي، متناسب با سايز لوله هاي ورودي و خروجي نيز اقدام کنيد.

      انواع مبدل هاي حرارتي در تاسيسات حرارت مرکزي و تهويه مطبوع بر حسب ساختمان:

      • مبدل حرارتي پوسته و لوله (shell & tube heat exchangers)
      • مبدل حرارتي صفحه اي (Plate heat Exchanger)
      • مبدل حرارتي هوا خنک يا پره اي (Fin Heat Exchanger)

    که هر کدام از انواع فوق، خود به انواع ذيل تقسيم بندي مي گردند:

    مبدل حرارتي با جريان همسو
    مبدل با جريان نا همسو
    مبدل حرارتي  با جريان متقاطع

      مبدل حرارتي پوسته و لوله (shell & tube heat exchanger) :

    نوع متداول مبدل هاي گرمايي مبدل هاي حرارتي پوسته لوله اي مي باشد که بر حسب تعداد پاس هاي پوسته و لوله اين مبدل ها خود انواع مختلفي دارند و ساده ترين آنها که داراي يک پاس پوسته و يک پاس لوله است.در اين مبدل ها معمولا ديوارک هايي نصب مي شوند تا با ايجاد تلاطم و ايجاد مؤلفه سرعت عرضي در جريان ضريب جا به جايي سيال در قسمت پوسته افزايش يابد که به اين ديوارکها بافل(Baffle) گفته مي شود.مبدل هاي گرمايي ديوارک دار(Baffle)معمولا با يک پاس پوسته و دو پاس لوله و يا با دو پاس پوسته و چهار پاس لوله توليد مي گردند.

     مبدل حرارتي صفحه اي:

    مبدل حرارتي صفحه اي به دليل دارا بودن ضريب کلي انتقال حرارت بسيار بالا، ابعاد بسيار کوچکترو راندمان بالاتر نسبت به مبدل هاي حرارتي رايج پوسته و لوله (مانند منابع کويلي و دو جداره) خصوصا در صورت نصب سختي گير در مسير آب سرد ورودي آنها قادرمي باشد به صورت لحظه اي آب گرم مصرفي مورد نياز را بدون نياز به ذخيره سازي (مانند منابع کويلي و دو جداره)، به صورت کاملابهداشتي به مصرف کننده عرضه کنند.

    مبدل هاي حرارتي هوا خنک يا پره اي :

    نوع مبدل هاي پره دار عمدتا براي کاربرد هاي "گازـ گاز"يا " مايع ـ گاز"استفاده مي گردد که به صورت وسيعي  در صنايع مختلف از جمله در تبريد با دماي خيلي کم مانند کندانسور و اواپراتور سيستم هاي سردخانه، بازيابي انرژي، صنايع فرآيندي، تبريد و سيستم هاي تهويه مطبوع مانند کويل آب سرد.آب گرم هواسازها، فن کويل ها، کويل آب گرم يونيت هيترها  و ... استفاده مي شوند. مبدل هاي صفحه اي پره دار براي استفاده در توربين گازي، نيروگاه هاي هسته اي و مهندسي پيشرانه و تبريد و گرمايش و تهويه سيستم هاي بازيابي گرماي اضافه و صنايع شيميايي و سرمايش کاربرد دارند.

    M² = 10.764 Ft.²        Ft.² = 0.0929 M²        1 Atm. = 14.7 P.S.I 1Gal .(am.) =3.785 Lit         هر فوت از طول لوله 3/8 اينچ= 0.0982 Ft.² 10.33متر ارتفاع ستون آب = .1Atm        هر فوت از طول لوله1/2 اينچ= 0.1309 Ft.² 1M³ = 264.2 Gal.(am)        1M³ = 35.315 Ft.³